Oglądają Netfliksa, jedzą zupę i piszą SMS-y. Za kierownicą czterdziestotonowej ciężarówki
Wyobraź sobie autostradę D1 pod Brnem. Słońce dopiero wychyla się zza horyzontu, ruch już gęsty. Po lewym pasie sunie kolos – pełny zestaw, 40 ton stali i towaru. Za kierownicą facet w koszuli w kratę. W prawej ręce trzyma łyżkę, w lewej telefon. Na ekranie leci serial. Od czasu do czasu zerka na drogę, ale większość uwagi poświęca akurat temu, czy bohater przeżyje kolejny odcinek. Kierownica? Przez kilkadziesiąt sekund zupełnie bez opieki.
To nie scena z czarnej komedii
To prawdziwe nagranie, które kilka dni temu wrzuciła na swoje strony czeska policja drogowa. I które powinno wisieć w każdym ośrodku szkolenia kierowców jak ostrzeżenie przed apokalipsą.
Policyjne nagranie przeraża
Na policyjnym nagraniu widać wszystko to, co do niedawna braliśmy za miejskie legendy. Kierowca TIR-a z telefonem przytwierdzonym taśmą obok prędkościomierza, leci mu jakiś film. Inny właśnie kończy kebaba, sos kapie na deskę rozdzielczą, a on drugą ręką scrolluje TikToka. Trzeci otwiera pojemnik z zupą i próbuje jeść, trzymając naczynie między udami. Czwarty pisze wiadomość tak długą, że przez kilkanaście sekund jedzie zupełnie na ślepo. Wszyscy przy dziewięćdziesiątce, czasem setce.
Policjanci nie komentują. Po prostu puszczają materiał i dopisują krótko: „To nie są wyjątki. To codzienność”.
W Polsce jest tak samo
Na polskich A2, S7, na wszystkich obwodnicach dzieje się to samo. Widzimy ręce oderwane od kierownicy, głowy pochylone nad ekranami, światła stopu zapalające się za późno, bo ktoś właśnie przewijał rolkę. Tylko u nas policja rzadziej pokazuje takie filmy, może dlatego, że wstyd przyznać, jak bardzo to się u nas rozpanoszyło.
A liczby są bezlitosne
Cztery sekundy, tyle średnio trwa spojrzenie w telefon, żeby odpisać „ok” albo „będę za 10 min”. Przy dziewięćdziesiątce pokonujesz w tym czasie ponad sto metrów. Sto metrów na ślepo. To więcej niż długość boiska Stadionu Narodowego. Tyle że zamiast murawy masz pod kołami inne samochody, dzieci na tylnych siedzeniach, motocyklistów między pasami.
To egzekucja
Ciężarówka potrzebuje prawie trzy razy więcej miejsca, żeby się zatrzymać. Jeśli w tym czasie kierowca akurat gryzie kanapkę albo sprawdza, co tam słychać u znajomych na Instagramie, to już nie jest wypadek. To egzekucja.
12 punktów karnych
W zeszłym roku polska drogówka złapała ponad 180 tysięcy kierowców z telefonem w ręku. Wśród nich tysiące zawodowców. Mandat to 500 złotych i dwanaście punktów kwota, która dla wielu jest śmieszna w porównaniu z zarobkami w transporcie. W Czechach potrafią wlepić pięć tysięcy koron na miejscu (ok. 900 zł) i zakaz jazdy do końca zmiany. Ale wciąż znajdują chętnych do płacenia.
Bo przyzwolenie jest ogromne. „Przecież jadę prosto, autostrada pusta”. „Znam tę trasę na pamięć”. „Tylko zerknę”. Te same teksty powtarzane od lat, jakby ktoś wierzył, że fizyka na autostradzie robi wyjątki dla tych, którzy „potrafią jeździć”.
Nie tylko telefon
Czeski film powinien być puszczany w pętli na wszystkich stacjach benzynowych, w kantorach firm transportowych, w telefonach tych wszystkich, którzy myślą, że „ich to nie dotyczy”. Bo dotyczy. Bardzo.
I dotyczy nie tylko telefonu. Dotyczy też tej kawy w kubku, tej kanapki z Biedronki, tego hot-doga na Orlenie. Każdej rzeczy, która sprawia, że choć na moment tracisz pełną kontrolę nad tym, co właśnie prowadzisz.
"Musiał tylko dokończyć odcinek”
Może kiedyś w końcu zrozumiemy, że droga to nie twój pokój z telewizorem. Że czterdzieści ton pędzące dziewięćdziesiąt na godzinę nie wybacza rozproszenia. I że następnym razem to my możemy być tym samochodem, który ktoś właśnie staranuje, bo „musiał tylko dokończyć odcinek”.
